2025 yılında IEEPA kapsamında uygulanan gümrük tarifeleri, 20 Şubat 2026’da ABD Yüksek Mahkemesi’nin 6-3 kararıyla iptal edildi. Aynı gün Trump yönetimi, 1974 Ticaret Yasası’nın 122. maddesi kapsamında tüm ithalatlara yönelik geçici %10’luk genel tarife uygulamasını başlattı. Söz konusu tarife 24 Şubat 2026’da yürürlüğe girdi ve 150 gün boyunca (24 Temmuz 2026’ya kadar) geçerli olacak.
Bu değişiklikle birlikte 2025’te ülke bazında farklılaşan yüksek IEEPA oranları büyük ölçüde eşitlendi. Çelik, alüminyum ve otomobil gibi sektörlerdeki Section 232 tarifeleri ise iptal kararından etkilenmeksizin yürürlükte kalmaya devam etmektedir.
ABD Gümrük Vergilerinden Etkilenen Ülkeler ve Oranlar
Aşağıdaki tablo Mart 2026 itibarıyla geçerli genel çerçeveyi yansıtmaktadır:
| Ülke | Genel Oran (S122) | Notlar |
| Çin | ~%35 efektif | S122 + kalan S232 + S301 tarifelerinin toplamı |
| Türkiye | %10 (S122) | Ek tarife yok; düşük kategoride yer alıyor |
| AB Ülkeleri | %10 (S122) | Çelik/alüm. S232 kapsamında ayrıca %25 |
| Kanada / Meksika | USMCA muaf | USMCA ürünleri S122’den muaf |
| Hindistan | %10 (S122) | Eski IEEPA %26’dan önemli düşüş |
| Vietnam / Tayvan | %10 (S122) | Eski IEEPA oranlarından çok daha düşük |
| Japonya / G.Kore | %10 (S122) | Müzakere süreçleri devam ediyor |
*Efektif oran; HTS bazlı genel tarifeyi, Section 232 ve Section 122 tarifelerini birlikte içerir. Ürün bazında farklılık gösterebilir.
Türkiye’ye Uygulanan Yeni Gümrük Vergisi Ne Anlama Geliyor?
Türkiye, Mart 2026 itibarıyla genel %10’luk Section 122 tarifesine tabi olup Türkiye’ye özgü ek bir tarife bulunmamaktadır. Türkiye Ticaret Bakanlığı bu durumu, Türkiye’nin ABD nezdinde dengeli bir ticaret ortağı olarak değerlendirildiğinin göstergesi şeklinde açıkladı. Ancak eski IEEPA döneminde yüksek oranlarla karşılaşan ülkeler de artık aynı %10 seviyesine gerilediğinden Türkiye’nin göreli tarife avantajı bir ölçüde azalmış durumdadır.
- Section 122 genel tarifesi: %10
- Çelik ve alüminyum: %25 (Section 232 – S122 ile üst üste binmez)
- Otomotiv parçaları: %25 (Section 232 – S122 ile üst üste binmez)
- Tekstil ve giyim: %10 S122 + HTS genel tarifesi
- Yarı iletkenler, ilaç, tarım ürünleri: Section 122 Annex II kapsamında büyük ölçüde muaf
Ürün Ürün ABD Gümrük Vergisi Listesi (2026)
| Sektör / Ürün | Mart 2026 Güncel Oran |
| Çelik ürünleri | %25 (Section 232) – S122 eklenmez |
| Alüminyum ürünleri | %25 (Section 232) – S122 eklenmez |
| Otomobil ve parçaları | %25 (Section 232) – S122 eklenmez |
| Yarı iletkenler | S122 muaf (Annex II) |
| İlaçlar / Kimyasallar | S122 muaf (Annex II) |
| Tarım ürünleri (çoğu) | S122 muaf (Annex II) |
| Tekstil ve giyim | %10 S122 + HTS genel tarifesi (toplam ~%20-25) |
| Elektronik (genel) | %10 S122 + HTS genel tarifesi |
| Bakır ürünleri | %25 (Section 232) – S122 eklenmez |
| Kereste / Ahşap | Section 232 kapsamında – S122 eklenmez |
ABD Gümrük Vergileri Nasıl Hesaplanır?
ABD gümrük vergileri CIF (Cost, Insurance, Freight) değeri üzerinden hesaplanır. Mart 2026 itibarıyla Section 122 kapsamında bir ürün için hesaplama şu şekilde yapılır:
- Temel HTS tarifesi + Section 122 (%10) toplanır
- Section 232 kapsamındaki ürünlerde yalnızca Section 232 oranı uygulanır (%25), S122 eklenmez
Örnek (tekstil ürünü, CIF: 10.000 USD, HTS genel tarife: %12):
- HTS genel tarifesi: 10.000 x %12 = 1.200 USD
- Section 122 ek tarifesi: 10.000 x %10 = 1.000 USD
- Toplam Gümrük Vergisi: 2.200 USD
HTS Kodu Nedir ve Ne İşe Yarar?
HTS (Harmonized Tariff Schedule) kodu, ABD gümrük sınıflandırma sisteminde her ürüne verilen benzersiz koddur. Ürünün hangi tarife rejimine (Section 122, Section 232 veya muafiyet) tabi olduğu büyük ölçüde bu koda göre belirlenir. Mart 2026 itibarıyla HTS kodu tespiti her zamankinden daha kritik bir önem taşımaktadır.
- HTS 6109.10.0012: Pamuklu erkek tisortleri – genel oran + S122
- HTS 7306.30.5055: Demir/celik borular – Section 232 (%25), S122 eklenmez
- HTS 8542 (yari iletkenler): Section 122 muaf
Türkiye’den ABD’ye İhracat Yapanlar Bu Durumdan Nasıl Etkilenir?
ABD’nin Türkiye’ye uyguladığı %10’luk gümrük vergisi, özellikle Türk ihracatçıları ve üreticileri için maliyet artışlarına yol açabilir. Özellikle otomotiv, tekstil ve elektronik sektörlerinde bu vergi, rekabet gücünü zayıflatabilir ve ihracatın maliyetlerini artırabilir. Ancak Türk ihracatçılarının alternatif pazarlar araştırması, maliyet yönetimini optimize etmesi ve ABD pazarında fiyat ayarlamaları yapması, bu yeni düzenlemeye karşı alınacak en önemli stratejilerdir.
Yeni vergi oranları, uzun vadede hem Türk üreticilerini hem de küresel tedarik zincirini yeniden şekillendirebilir. Stratejik planlama ve esnek ticaret politikaları, bu tür ticaret engellerine karşı en etkili çözüm yollarından biri olacaktır.
